Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

27-04-202314104 lượt xemTheo dõi Bảo Châu Elec No Alt

Đờn ca tài tử - một nét văn hóa dân gian đặc trưng của miền Nam Việt Nam. Vậy đờn ca tài tử là gì? Tại sao lại được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại? Cùng Bảo Châu Elec tìm hiểu về nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này qua bài viết dưới đây.

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Đờn ca tài tử là một trong những loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống của miền Nam Việt Nam. Với những giai điệu và giai điệu đặc trưng, đờn ca tài tử đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2013.
Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này. Vì thế, trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu và khám phá về đờn ca tài tử, từ lịch sử hình thành của loại hình nghệ thuật nổi tiếng này

Đờn ca tài tử là gì ?

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ là gì ?

Đờn ca tài tử là một loại hình nghệ thuật truyền thống phổ biến tại miền Nam Việt Nam.  Bao gồm sự kết hợp giữa âm nhạc và ca hát, thường được thể hiện bằng các cây đàn truyền thống như đàn đáy, đàn tranh, đàn nguyệt, đàn kìm và đàn tranh bầu.
Nghệ thuật đờn ca tài tử thường được trình diễn trong các dịp lễ hội, tiệc cưới hoặc các cuộc gặp gỡ thân mật. Âm nhạc của nó mang đậm nét đặc trưng của dân ca Nam Bộ, kết hợp giữa nhịp điệu nhanh, chậm và pha trộn giữa âm thanh độc đáo từ các loại đàn khác nhau.
Đờn ca tài tử có ảnh hưởng tới 21 tỉnh thành phía Nam. Nó bắt nguồn từ sự kết hợp giữa loại nhạc lễ Nhã nhạc cung đình Huế và văn học dân gian từ cuối thế kỷ 19. Được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đờn ca tài tử vẫn được nhiều người yêu thích và trình diễn thường xuyên cho đến ngày nay.

Đờn ca tài tử tiếng anh là gì ?

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Đờn ca tài tử được gọi là "Southern amateur music" trong tiếng Anh và đang phát triển mạnh tại các cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Tuy nhiên, việc dịch chính xác tiếng Anh cho đờn ca tài tử là vô cùng khó khăn, do nguồn từ tiếng Anh không đa dạng và có nhiều từ không thể dịch sang tiếng Việt. 
Do đó, chúng ta vẫn có thể sử dụng thuật ngữ "đờn ca tài tử Nam Bộ" để giải thích cho các người nước ngoài. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về nghệ thuật này, chúng ta nên tìm hiểu về nguồn gốc và đặc điểm của nó.

Nguồn gốc của đờn ca tài tử Nam Bộ

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Nguồn gốc của đờn ca tài tử Nam Bộ liên quan đến Nhã nhạc cung đình Huế và xuất phát từ Trung Bộ vào cuối thế kỷ 19. Sau khi Kinh đô Huế bị sát thủ vào năm 1885, nhiều người đã lánh nạn về phía Nam và kết hợp nhã nhạc cung đình Huế với các yếu tố dân ca phía Nam để tạo ra đờn ca tài tử.
Được sáng lập bởi 3 người, nghệ thuật này đã được cải biên và sáng tạo để phù hợp với hoàn cảnh biểu diễn. Tên gọi "đờn ca tài tử Nam Bộ" xuất phát từ nhạc tài tử Nam Bộ có 5 nốt chính và các bản ca có sẵn người sáng tác chỉ cần cải biên từ ngữ cho phù hợp với bản nhạc.

Đặc điểm của đờn ca tài tử là gì ?

Nhạc cụ đờn ca tài tử

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Đờn ca tài tử Nam Bộ sử dụng các nhạc cụ truyền thống như đàn kìm, đàn tranh, đàn tỳ bà, đàn tam và thường được trình bày bằng song tấu, tam tấu hoặc hoà tấu. Ống sáo cũng có thể được sử dụng.
Dàn nhạc thường ngồi cùng một chỗ để thể hiện tài năng và phong cách điệu nghệ của mình. Ngoài những nhạc cụ truyền thống, đàn ca tài tử Nam Bộ cũng đã du nhập và phát triển bằng việc sử dụng các nhạc cụ khác như đàn guitar phím lõm, violin và guitar Hawaii.

Trang phục đờn ca tài tử Nam Bộ

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ mang tính dân dã, vì vậy trong các buổi biểu diễn hàng ngày, các nghệ sĩ thường mặc chính thường phục. Trong khi đó, khi biểu diễn chuyên nghiệp hoặc tại đình, miếu, đền, trên sân khấu, họ mới mặc trang phục. Trang phục đơn giản của họ chỉ gồm áo dài truyền thống.

Biểu diễn nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Đờn ca tài tử thường biểu diễn theo nhóm, với 5 nhạc cụ chính là đàn tranh, tỳ bà, kìm, đàn cò và đàn tam kết hợp với sáo bảy lỗ. Người hát chính có thể là nam hoặc nữ và hiện nay, biểu diễn không chỉ diễn ra trong dịp đặc biệt mà còn theo yêu cầu của khách du lịch, trong các lễ hội hoặc ngẫu hứng. 
Được trình diễn trên nhiều nơi, từ sân khấu đến bóng mát của cây, trên thuyền, hay trong đêm trăng sáng, sân đình, chùa,... Trang phục biểu diễn đơn giản, thường mặc chính thường phục cho gần gũi, và chỉ mặc trang phục trang trọng trong các sự kiện chuyên nghiệp hoặc tôn giáo.

Phạm vi hoạt động của đờn ca tài tử

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Đờn ca tài tử Nam Bộ được phát triển rộng khắp 21 tỉnh thành phía Nam Việt Nam, bao gồm An Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bạc Liêu, Bến Tre, Bình Dương, Bình Phước, Bình Thuận, Cà Mau, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp, Hậu Giang, TP Hồ Chí Minh, Kiên Giang, Long An, Ninh Thuận, Sóc Trăng, Tây Ninh, Tiền Giang, Trà Vinh và Vĩnh Long. 
Trong số này, Bạc Liêu, Bình Dương, Tiền Giang và TP Hồ Chí Minh là nơi nổi tiếng với đờn ca tài tử. Nghệ thuật này hiếm khi được trình diễn ở miền Bắc. Để giữ gìn và phục vụ khách du lịch, nhiều câu lạc bộ đã được thành lập để tập hợp các ban nhạc đờn ca tài tử.

Hệ thống bài hát đờn ca tài tử Nam Bộ

Hiện nay, hệ thống bài đờn ca tài tử rất đa dạng, bao gồm 20 bài quan trọng như 6 Bắc, 3 Nam, 4 oán, và 7 bài nhạc lễ. Để thuộc hết được tổ này và nhiều bài lý, ngâm và ngự trong đờn ca tài tử, sẽ tốn rất nhiều thời gian và công sức. 
Người hát còn phải tạo ra những cách luyến riêng để tạo điểm nhấn cá nhân khi trình diễn những bài này, dựa vào đàn để hát tốt.

Ý nghĩa của đờn ca tài tử là gì ?

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Giá trị nội dung, nghệ thuật của đờn ca tài tử Nam Bộ

Đờn ca tài tử Nam Bộ thể hiện sự giản dị, gần gũi với người dân và thường ca ngợi vẻ đẹp của cuộc sống xung quanh bằng những bài ca được lấy cảm hứng từ văn học nghệ thuật dân tộc. Sự kết hợp hoàn hảo giữa nhạc cụ dân gian và tiếng hát tạo ra ý nghĩa nghệ thuật to lớn cho đờn ca tài tử.

Ý nghĩa của đờn ca tài tử trong cuộc sống

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ từ lâu đã trở thành một phần tinh thần của cộng đồng, giúp mọi người gắn kết, tâm sự và cảm nhận cuộc sống thông qua những bản nhạc đầy ý nghĩa. Điều đặc biệt là đờn ca tài tử còn là nguồn động lực tinh thần trong lao động và cuộc sống hàng ngày, gắn bó mãi mãi với người dân Nam Bộ qua nhiều thế hệ.

Ý nghĩa đờn ca tài tử trong nghệ thuật nước nhà

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ là một di sản văn hoá phi vật thể quan trọng và đã gắn bó với người dân miền Tây trong hơn một thế kỷ qua. Đóng góp của đờn ca không chỉ là các tác phẩm mà còn là tình cảm mến mộ của người dân Việt và du khách quốc tế đối với nghệ thuật này.

Một số tác phẩm nghệ thuật đờn ca tài tử tiêu biểu

Dạ Cổ Hoài Lang

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Bài ca Dạ cổ do cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu sáng tác, lấy cảm hứng từ tâm sự người vợ nhớ chồng lúc về đêm, đã trở thành bài vọng cổ đầu tiên và là một tác phẩm tiêu biểu trong đờn ca tài tử Nam Bộ. Hiện nay, bài ca này vẫn được biểu diễn rất nhiều trên các sân khấu lớn.

Bình bán vắn

Bình bán vắn là một trong những bài đờn ca tài tử Nam Bộ đặc trưng với những câu chữ và nhạc nhịp rút gắn khá phổ biến trong giới tài tử nói chung. Bài ca này có tính chất vui nhộn, màu sắc tươi tắn và trữ tình, và được sử dụng rộng rãi trước năm 1975.

Kim Tiền Huế

Bài ca Kim Tiền Huế là một trong những tác phẩm đặc trưng của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ với nét đặc sắc của vùng đất Huế. Thường được trình diễn kết hợp với hai bài ca khác là Lưu Thuỷ Đoản và Bình Bán Vắn để tạo thành bộ ba Lưu - Bình - Kim. Hãy xem video dưới đây để thưởng thức ca khúc này.

Nghệ sĩ đờn ca tài tử nổi tiếng

Cao Văn Lầu

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Cao Văn Lầu, còn được biết đến với tên gọi "Sáu Lầu", là một trong những nhạc sĩ và nghệ sĩ nổi tiếng trong nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ. Ông bắt đầu sự nghiệp diễn hát từ năm 1912 với bài hát đầu tiên là "Tứ đại oán Bùi Kiệm thi rớt". Nhiều tác phẩm nổi bật của ông như "Chinh phụ vọng chinh phu", "Dạ cổ hoài lang",... đã trở thành biểu tượng của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ.

Trần Văn Khê

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Trần Văn Khê là một nhạc sĩ và nhà văn nổi tiếng, ông đã có đóng góp to lớn trong việc quảng bá âm nhạc và văn hoá Việt Nam tới cộng đồng quốc tế. Ngoài đờn ca tài tử, ông còn nghiên cứu và giảng dạy về nhiều loại nhạc khác của dân tộc Việt Nam. Trong suốt cuộc đời của mình, ông đã diễn thuyết và giảng dạy về âm nhạc tại hơn 67 quốc gia trên thế giới. Nhiều giải thưởng đã được trao cho nhạc sĩ Trần Văn Khê để vinh danh đóng góp của ông cho nghệ thuật và văn hoá Việt Nam

Một số điều thú vị về nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ

Ai là ông tổ của đờn ca tài tử ?

Ông tổ của đờn ca tài tử Nam Bộ là ba người: Nguyễn Quang Đại, Trần Quang Quờn và Lê Tài Khị. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng ông Cao Văn Lầu (Sáu Lầu) là người đưa tác phẩm Dạ Cổ Hoàng Lang trở thành bất hủ và được coi là ông tổ của đờn ca tài tử.

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO công nhận khi nào ?

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể của nhân loại vào ngày 05/12/2013, là di sản văn hoá phi vật thể thứ 8 của Việt Nam được bảo vệ cấp độ quốc tế, đáp ứng các tiêu chí về truyền thống, liên tục tái tạo và hoà hợp văn hoá giữa các dân tộc.

Đờn ca tài tử khác gì so với cải lương?

Đờn ca tài tử Nam Bộ và cải lương có mối quan hệ mật thiết nhưng vẫn có nhiều điểm khác biệt. Đờn ca tài tử mang tính thính phòng, lời ca và nhạc đơn giản, không quan trọng phối cảnh và thường mang tính ngẫu hứng sáng tạo. Trong khi đó, cải lương mang tính sân khấu, biểu diễn trích đoạn nổi bật, rất quan trọng về trang phục và bối cảnh, cùng với diễn xuất của nghệ sĩ biểu diễn.

Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ hiện nay

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Trong thời kỳ chuyển giao sang thế kỷ 20, nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ đã trải qua sự phát triển mới, nhanh chóng lan rộng ra các tỉnh thành trên toàn quốc. Sau khi được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại, nó đã được giữ gìn và truyền dạy cho các thế hệ kế tiếp bởi người dân và các nghệ sĩ, nghệ nhân.
Để tránh tình trạng đờn ca tài tử bị mai một theo thời gian, nhiều câu lạc bộ đã được thành lập để bảo vệ và phát triển loại hình nghệ thuật này. Người dân Nam Bộ vẫn coi đờn ca tài tử là một phần quan trọng của văn hóa tinh thần và không thể thiếu trong các dịp lễ hội, tết giỗ, cưới, họp mặt.

Có thể nghe đờn ca tài tử Nam Bộ qua dàn âm thanh không ?

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Tuy nhiên, để có thể trải nghiệm đầy đủ và trọn vẹn nhất nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ, ta nên tới tham quan biểu diễn trực tiếp, cùng cảm nhận không khí, không gian và truyền tải tình cảm của nghệ sĩ qua từng nốt nhạc, từng bài hát. Tuy vậy, nếu không có điều kiện hoặc cơ hội, việc sử dụng dàn karaoke hay dàn nghe nhạc có các thiết bị âm thanh hiện đại vẫn giúp chúng ta thưởng thức đờn ca tài tử Nam Bộ một cách tốt nhất có thể.

Bộ dàn karaoke mini đang được yêu thích

Dàn karaoke di động Alto 01

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Dàn karaoke di động Alto 01 được tổng hợp từ các thiết bị chính hãng của các thương hiệu Alto, BKSound và Shure, và có thể đáp ứng nhu cầu biểu diễn karaoke, sân khấu và các hoạt động nghệ thuật truyền thống như hát xẩm, đờn ca tài tử , chầu văn, tuồng, chèo

Cấu hình bộ dàn gồm:
- Loa karaoke Alto TS410 (1 chiếc) bass 25cm, treble 2.54cm, công suất 1000W/2000W
- Vang số BKSound DSP-9000 Plus (1 chiếc) chống hú, Có reverb + Echo, 6 chế độ Karaoke chuyên nghiệp.
- Micro có dây Shure SV200-QX (1 chiếc) hát hay, chống hú rít tốt

Dàn karaoke di động  Alto 01 hiện đại với chất lượng âm thanh hoàn hảo 

Dàn karaoke di động BKsound 01

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Dàn karaoke di động BKsound 01 sử dụng các thiết bị từ BKSound và BCE để tạo ra chất lượng âm thanh sống động và trung thực cho khách hàng thưởng thức.

- Loa di động BKSound Y1-B (2 chiếc) Loa bass 6,5 inch, cuộn dây thoại 3,8 cm, 120W, Pin 4-6h, Bluetooth, XLR, Line, Guitar, Mic
- Vang số BKSound DSP 9000 Plus (1 chiếc) chống hú, Có reverb + Echo, 6 chế độ Karaoke chuyên nghiệp.
- Micro không dây BCE U900 Plus X (đầu thu và 2 tay micro) chất âm hay, trong trẻo, chi tiết và sáng.

Dàn karaoke di động BKsound 01 đẳng cấp,âm thanh chất lượng tuyệt vời

Dàn karaoke – sân khấu Mini Alto 19

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Dàn karaoke - sân khấu Mini Alto 19 được lắp ráp từ các thiết bị hiện đại để đáp ứng nhu cầu karaoke, nghe nhạc và biểu diễn trong các không gian có diện tích từ 10-100m2.
Cấu hình bộ dàn gồm:
- Loa karaoke Alto TX312 (1 cặp) 2 loa, 2 đường tiếng, công suất 350W/700W.
- Vang số BKSound KX6 (1 chiếc) chống hú, Bluetooth + Quang
- Micro không dây BIK BJ-U100 (1 bộ gồm đầu thu và 2 tay micro) hát hay, độ nhạy cao.
- Tủ nhựa ABS 6US.
- Chân loa.

Dàn karaoke - sân khấu Mini Alto 19 nhỏ gọn tiện lợi đêm đến trải nghiệm tuyệt hảo

Dàn karaoke di động RCF 06 

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Dàn karaoke di động RCF 06 sử dụng công suất lớn và các thiết bị hiện đại, giúp mang đến trải nghiệm âm thanh tuyệt vời cho nhu cầu giải trí như nghe nhạc, hát karaoke tại gia đình, kinh doanh hay biểu diễn trên sân khấu mini.

Cấu hình bộ dàn gồm:
- Loa RCF EVOX J8 (1 chiếc) 1 mô-đun với 8 loa toàn dải 2inch, loa bass 12inch
- Vang số BKSound DSP 9000 Plus (1 chiếc) chống hủ rít tốt, có reverb + Echo.
- Micro không dây BCE UGX12 (đầu thu, 2 tay micro) hát hay, bắt sóng nhạy

Dàn karaoke di động RCF 06 hiện đại với chất lượng âm thanh hoàn hảo 

Dàn karaoke di động JBL 04

Đờn ca tài tử là gì? Nguồn gốc và đặc điểm của loại hình nghệ thuật này

Dàn karaoke di động JBL 04 cung cấp một giải pháp karaoke chất lượng, với hiệu suất biểu diễn mạnh mẽ và âm thanh sống động, đáp ứng tốt các nhu cầu hát karaoke và nghe nhạc một cách hoàn hảo.
Cấu hình bộ dàn gồm:
- Loa JBL PRX One (1 cặp) 1000W/2000W với power sử dụng mạch Class D
- Vang số BKSound DSP 9000 Plus (1 chiếc) chống hú rít, có Echo + Reverb
- Micro không dây BCE U900 Plus X (gồm đầu thu và 2 tay micro) hát hay, bắt sóng xa

Dàn karaoke di động JBL 04công suất hoạt động mạnh mẽ, phù hợp các không gian giải trí ngoài trời, tại gia 

Dàn karaoke chính hãng, giá tốt tại Bảo Châu Elec

Với kinh nghiệm 20 năm cung cấp các thiết bị âm thanh uy tín, chính hãng trên toàn quốc, Bảo Châu Elec là địa chỉ mua sắm tin cậy, đáng để trải nghiệm hàng đầu Việt Nam.

Showroom Bảo Châu Elec

- Đã có hơn 20 năm kinh nghiệm trên thị trường âm thanh với đội ngủ chuyên gia, kỹ thuật viên dày dạn kinh nghiệm.

- Khách hàng được mua hàng với mức giá rẻ nhất Việt Nam.

- Cam kết hàng chính hãng mới 100% model mới, đời mới.

- Đầy Đủ CO-CQ, nói không hàng giả hàng nhái, kém chất lượng.

- Lắp đặt tận nơi trên toàn quốc với đội ngũ kỹ thuật chuyên môn cao.

- Miễn phí giao hàng bán kính 30km.

- Dịch vụ bảo hành, bảo trì sản phẩm nhanh số 1 Việt Nam - Trả góp với lãi suất 0%.

Mọi ý kiến thắc mắc cũng như mua hàng vui lòng liên hệ đến số hotline 1900 0255 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng nhất.

Hãy đến ngay Bảo Châu Elec để có cơ hội sở hữu dàn karaoke gia đình chính hãng với giá ưu đãi nhất. Liên hệ hotline 1900 0255 để được tư vấn và hỗ trợ mua hàng nhanh chóng, bình luận số điện thoại để được giải đáp các thắc mắc nhanh chóng nhất. 

Dàn karaoke gia đình hát hay giá rẻ nhất

300+ Bộ Dàn Karaoke Gia Đình Cao Cấp, Giá Rẻ Hát Cực Hay Khuyến Mãi tới 50%

Tổng hợp những bộ dàn karaoke gia đình hay nhất hiện nay được phối ghép bởi Chuyên Gia hàng đầu về âm thanh. Nhiều dàn âm thanh karaoke Cao Cấp, giá dàn karaoke gia đình, bộ karaoke gia đình giá rẻ giảm giá Cực Lớn, tặng nhiều quà giá trị. Click để tham khảo.
Chưa có câu hỏi, hãy gửi câu hỏi của bạn
Bảo Châu Elec sẽ trả lời sớm nhất. Viết hỏi đáp